ترامادول

[MASOUD]

ترامادول : در دسترس و مخرب
داروئي ضد درد با اثر مركزي با نام ترامادول ، تدامول ، بايومادول ، ... چند سالي است وارد فارماكوپه داروئي ايران شده است كه از دسته داروهاي مسكن مخدر يا اپوئيد هاي مصنوعي مي باشد .
اين دارو بر اساس همانند سازي ساختار ملوكولي نارسئين كه يكي از آلكالوئيد هاي ترياك مي باشد ساخته شده است . عمده مصرف اين دارو در پزشكي براي كاهش درد هاي مفصلي ، جراحي ، زايمان با ميزان درد متوسط تا شديد است و از اين جهت ضعيف تر از مورفين ، پتدين و قوي تر از مسكن هائي نظير پروفن استامينوفن مي باشد و همواره توصيه مي شود مصرف اين دارو بيش از دو هفته مجاز نمي باشد و باعث وابستگي داروئي و اعتياد ميگردد .
سوء مصرف اين دارو سبب عوارض بسيار خطر ناك است بطوريكه اكنون نوع تزريقي آن تنها در اورژانس بيمارستان ها وجود دارد و از سطح دارو خانه هاي شهر جمع آوري شده است اما متاسفانه كپسول و قرص ترامادول به صورت كسترده اي به فروش مي رسد و علي رغم هشدار هاي مكرر وزارت بهداشت و درمان و توضيح اينكه عرضه ترامادول بدون نسخه مجاز نمي باشد اما كماكان به صورت OTC عرضه مي شود .






عمده مصرف كننده گان ترامادول افرادي هستند كه از اين دارو به عنوان جايگزيني براي مواد مخدر و يا ترك آن با هدف كاهش عوارض قطع مواد مصرفي خود استفاده مي كنند اما غافل از اين نكته هستند كه مصرف اين دارو نه تنها هيچ مشكلي از آنها را حل نمي كند بلكه باعث تحمل عوارض ناشي از اين سوء مصرف و جايگزيني مخرب مي شوند كه عمده ترين آنها اختلال در سيستم هاي تنفسي ، كليه و كبد مي گردد و در نهايت منجر به عود مصرف قبلي و تحمل اين عوارض و آسيب هاي بسيار آن مي گردند . اين افراد بايد آگاه باشند كه اعتياد يك جايگزيني مزمن مواد مخدر به جاي سيستم هاي توليد كننده مواد شبه افيوني جسم مي باشد و مصرف هر گونه دارو در بازسازي اين روند تاثيري ندارد و خود مخرب و آسيب رسان است .
دسته ديگري از افراد براي رفع مشكلات جنسي و به توصيه افرادي نا آگاه رو به مصرف اين دارو مي آورند كه در نهايت نه تنها اين مشكلات رفع نمي گردد بلكه بازهم عوارض مخرب اين دارو شرايط را وخيم تر كرده و خود زمينه ساز مصرف انواع مواد مخدر ديگر و ورود به دنياي سياه اعتياد مي گردد .
به علت در دسترس بودن ترامادول ، قيمت نازل آن ، ارائه بدون نسخه در دارو خانه ها و هدم اطلاعات كافي در مورد عوارض سوء مصرف باعث شيوع گسترده مصرف آن شده است و بايد مراجع ذيصلاح در اين زمينه اقدامي عاجل و فوري انجام دهند
نام ژنريك : ترامادول هيدرو كلرايد
دسته داروئي : ضد درد با اثر مركزي

طرز عمل :
اگر چه طريقه اثر ترامادول كاملاً شناخته شده نمي باشد اما مشخص شده كه با اتصال ملكول اصلي دارو به گيرنده هاي مو اپيوئيدي ، بازجذب نور اپي نفرينو سروتونين به صورت ضعيف مهار مي شود و به صورت راسميك به سرعت و تقريباً به طور كامل جذب مي شود . ترامادول به صورت وسيع پس از خوراكي متابوليزه شده و تقريباً 30% دارو همراه ادرار دفع مي شود .






موارد مصرف :
درد هاي متوسط تاشديد پس از اعمال جراحي ، زايمان ، مفاصل و درد هاي استخواني

موارد منع مصرف :
مصرف اين دارو در موارد مصرف همزمان با الكل ، خواب آورها ، ضد دردها اپوئيد ها و دارو هاي سايكو تروپيك مجاز نيست .

هشدار ها :
مصرف ترامادول در بيماران مبتلا به سرع و تشنج افراد مبتلا به اختلالات كبدي و كليه مجاز نمي باشد .
مصرف اين دارو در افراد باريسك ضعف تنفسي و حاملگي ، شيردهي ، بايد تحت نظر پزش انجام شود .
مصرف اين دارو سبب وابستگي و اعتياد مي گردد .

عوارض جانبي :
خستگي و ضعف عمومي ، گشاد شدن رگ ها ، نگراني ، گيجي ، اختلالات تعادلي ، حالات عصبي ، اختلالات خواب ، درد شكمي ، بي اشتهائي ، افزايش حركت روده ها يا يبوست ، راش جلدي ، اختلالات بينائي ، تكرر ادرار ، ...

[MASOUD]

(tramadol (TRAM a dol یک مسکن شبه مخدر است که با اسم های تجاری Ultram, Ultram ER (و بایومادول)از سال 1995 وارد بازار دارویی شده است.در ابتدا تصور می شد که به دلیل اثرات خفیفی که ترامادول در تسکین درد داشته و هم چنین به دلیل خواص مخدری ضعیفی که دارد، می توان از آن به عنوان داروی ترک اعتیاد استفاده کرد اما بعدها گزارشاتی از وابستگی و علایم شدیدتری از ترک مصرف (به دلیل اثر دارو بر گیرنده های مخدر(µ-opioid) در دستگاه عصبی مرکزی)در افرادی که از آن به عنوان داروی ترک اعتیاد یا برای کاهش درد ناشی از ترک اعتیاد استفاده می کردند،ارائه شد.در صورت اعتیاد به ترامادول، ترک اعتیاد باید تحت نظر پزشک و به صورت کاهش تدریجی دوز مصرفی باشد.
موارد مصرف قانونی:
ترامادول برای تسکین دردهای متوسط تا شدید در بزگسالان استفاده می شود.
اطلاعاتی که در مورد ترامادول باید بدانیم
نکته مهم:افرادی که به مواد مخدر یا الکل معتاد هستند نباید از ترامادول استفاده کنند. در این افراد در صورت مصرف ترامادول ممکن است تشنج ایجاد شود.احتمال تشنح در افرادی که سابقه ی تشنج یا سابقه ی جراحت مغزی دارند و یا از داروهایی مثل ضدافسردگی ها،شل کننده های عضلانی و داروهای ضد تهوع و استفراغ استفاده می کنند،بیشتر است.
استفاده بیش از حد (Overdose ) می تواند کشنده باشد.علایم Overdose دارو عبارتند از: خواب آلودگی،تنفس کم عمق،کندی ضربان قلب،ضعف مفرط،پوست سرد و مرطوب ، احساس سبکی سر،غش یا کما.
به دلیل وابستگی که ترامادول ایجاد می کند،نباید مصرف آن را به دیگران توصیه کرد(به ویژه فردی که سابقه اعتیاد دارویی دارد) و تنها باید توسط فردی که دارو برای او تجویز شده استفاده شود.ترامادول می تواند باعث اختلال واکنش های عصبی و قدرت تفکر فرد شود، از این رو هنگام استفاده از این دارو از رانندگی خودداری شود.
مصرف ترامادول را نباید به طور ناگهانی قطع کرد، قطع ناگهانی ترامادول باعث سندرم ناخوشایند قطع مصرف می شود که علایم آن عبارتند از: اضطراب،تعریق،تهوع،اسهال،ت رمور(رعشه)،لرز،توهم،اختلال خواب یا مشکلات تنفسی .
نباید ترامادول را همراه با این مواد استفاده کرد:
- الکل یا مواد مخدر
-داروهای مخدر ضد درد
- داروهای آرامش بخش از قبیل والیوم
- داروهای ضد افسردگی و ضد اضطراب
- داروهای ضد اختلالات دو قطبی و اسکیزوفرنی(جنون جوانی)
ترامادول در دوران حاملگی و شیردهی به دلیل اثرات مضر بر روی جنین و نوزاد منع مصرف دارد. ترامادول نباید برای افراد زیر 18 سال تجویز شود.
نحوه مصرف دارو
قرص های ترامادول را نباید خرد کرد (از پودر قرص خرد شده نباید به صورت استنشاقی یا رقیق شده با مایع استفاده کرد چون باعث اثرات تهدید کننده حیات،Overdose یا مرگ می شود)،این دارو تنها به صورت قرص خوراکی استفاده می شود.در صورتی که با تجویز پزشک ترامادول مصرف می کنید،بدون کم و کاست از نسخه ی پزشک پیروی کرده و از مصرف دوزهای بالاتر دارو خودداری کنید.نباید بیش از 300 میلی گرم در روز استفاده شود.ترامادول را با یک لیوان پر آب مصرف کنید.هم چنین می توان دارو را با یا بدون غذا مصرف کرد اما هر بار به روشی مشابه از دارو استفاده کنید(مثلاً اگر بار اول با غذا مصرف می کنید تا آخر دوره درمانی همین روش را ادامه دهید).
اگر از قرص های آهسته رهش استفاده می کنید ممکن است قرص را در مدفوع خود ببینید که امری طبیعی است.دوزهای مصرفی خود را بدون نظر پزشک تغییر ندهید.
در صورت فراموش کردن یک دوز در اولین فرصت دوز فراموش شده را مصرف کنید ، اگر نزدیک دوز بعدی دارو باشد،بدون توجه به دوز فراموش شده،زمان بندی دارویی را رعایت کنید.
اثرات جانبی دارو
- علایم آلرژی از قبیل خارش،مشکلات تنفسی،ورم صورت،لب ها و زبان یا گلو
- تشنج
-راش های قرمز،تاول پوستی
- تنفس کم عمق و ضربان ضعیف
اثرات جانبی کم اهمیت تر:
- خواب آلودگی و گیجی،تهوع،استفراغ،یبوست،ک اهش اشتها، لکه های بینایی،فلاشینگ(قرمزی،گرمی ) و بی خوابی.
تداخلات دارویی ترامادول
- مهارکننده های MAO از قبیل : ایزوکربوکساید (Marplan)،ترانیل سیپرومین (Parnate)،فنلزین (Nardil)،سلژلین (Eldepryl, Emsam).
-داروهای ضد افسردگی از قبیل آمی تریپتیلین (Elavil)،سیتالوپرام(Celexa)،کلومی پرامین (Anafranil)،دزی پرامین(Norpramin)،فلوکستین(Prozac, Sarafem).
در صورت مصرف کاربامازپین، وارفارین، دیگوکسین، کتوکنازول، اریترومایسین، ریفامپین و کینیدین قبل از استفاده از ترامادول ،پزشک خود را در جریان بگذارید.

[MASOUD]

فروش بدون نسخه ترامادول در داروخانه‌ها ادامه دارد

درمان- سميه شرافتي:
همين چند روز قبل بود كه معاون درمان دانشگاه علوم پزشكي شهيد بهشتي نسبت به سوءاستفاده از ترامادول، داروي مسكني كه بدون تجويز و نسخه پزشك در داروخانه‌ها عرضه مي‌شود هشدار داد.
دكتر امام هادي گفت: به دليل خاصيت نشئه‌‌آور اين دارو، آمار مصرف بي رويه و بدون تجويز پزشك در بين جوانان ايراني رو به افزايش است.
با اين حال اين هشدار هيچ واكنشي را دربر نداشت. اين در حالي است كه با توجه به عوارض بسيار شديد ناشي از تزريق آمپول ترامادول، اداره كل نظارت بر امور دارو و مواد مخدر وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشكي از حدود 2 سال قبل، تجويز و تزريق آن را صرفاً محدود به بيمارستان‌ها كرده است.
همچنين توزيع و مصرف اين دارو تنها به مراكز درماني مجهز به سيستم اورژانسي و بيمارستان‌ها، تحت نظر مستقيم پزشك و مطابق پروتكل كنترل درد محدود شده است.
با اين اوصاف اما وضعيت اشكال خوراكي اين دارو كاملاً متفاوت است. ترامادول خوراكي كه در بازار دارويي ايران موجود است، به صورت قرص و كپسول 50 و 100 ميلي‌گرم و با نام تجاري بيومادول، ترامادول و آمادول در بازارهاي دارويي ايران موجود است.
اين دارو به صورت خوراكي يا تزريقي در درد‌هاي نسبتاً شديد حاد يا مزمن از قبيل درد‌هاي بعد از عمل جراحي و درد‌هاي سرطاني استفاده مي‌شود، اما خيلي از داروخانه‌‌دارها مي‌گويند شروع كارشان با فروش ترامادول همراه است و با فروش آن نيز به اتمام مي‌رسد!
فروش بدون نسخه‌ ممنوع؟!
دكتر ايرج قرباني، داروساز عمومي، با اشاره به اينكه مصرف اين دارو در افراد مختلف متفاوت است به گونه‌اي كه بعضي از افراد شايد فقط روزي يك ورق 10‌تايي از اين دارو را مصرف كنند، در حالي‌كه خيلي از افراد روزي 40 عدد هم از ترامادول استفاده مي‌كنند، به سيستم توزيع ناكارآمد اين دارو در كشور اشاره مي‌كند و به همشهري مي‌گويد: با اينكه فروش ترامادول و استامينوفن كدئين بدون نسخه پزشك ممنوع شده ولي خيلي از اين ممنوعيت‌ها در كشور ما حتي از طريق داروخانه‌ها اجرا نمي‌شود و حتي اگر اين اقدام صورت گيرد به راحتي بازار آزاد اين قبيل داروها تشكيل مي‌شود.
وي در ادامه به شركت‌هاي سازنده اين داروها كه داروخانه‌ها را تشويق به خريد بيشتر اين دارو مي‌كنند اشاره مي‌كند و مي‌گويد: خيلي از شركت‌هاي دارويي بابت خريد مثلاً 01بسته ترامادول توسط داروخانه‌ها 2 بسته هم به آن داروخانه جايزه مي‌دهند و همين امر داروخانه‌ها را به خريد بيشتر از اين شركت‌ها و فروش بيشتر اين دارو تشويق مي‌كند و اين در حالي است كه هيچ‌گونه نظارتي روي فروش اين دارو به بيمار در داروخانه‌ها نمي‌شود.
اگرچه ترامادول ظاهرا جزء داروهاي OTC (يعني داروهايي كه فروش آنها بدون نسخه پزشك مجاز است) نيست اما داروسازان اذعان مي‌كنند كه وقتي بيمار با حالت وخيم به داروخانه مراجعه مي‌كند داروساز مجاز است كه تا 10 عدد از دارو را بدون نسخه به بيمار بدهد. در اين شرايط مي‌توان تصور كرد كه هر فردي مي‌تواند مقادير زيادي از آن دارو را با مراجعه به داروخانه‌هاي مختلف تهيه و مصرف كند.
شايع‌ترين عوارض؛ تشنج و كاهش فشار خون
از تير‌ماه 1384 تا پايان مهر 1385 تعداد 162 مورد گزارش عارضه دارويي مربوطه به ترامادول از 49 شهرستان مختلف به مركز ثبت عوارض جانبي ايران (ADR) ارسال شده است.
سوزش سينه، تنگي نفس شديد، افت فشار خون و حتي مرگ در اثر تزريق در مجموعه گزارش‌ها ديده مي‌شود. به گفته معاونت درمان دانشكده پزشكي دانشگاه شهيد بهشتي شايع‌ترين عوارض گزارش شده ناشي از مصرف ترامادول تهوع و استفراغ شديد و كاهش فشار خون بوده است. ساير عوارض هم شامل عوارض سيستم عصبي (سردرد و سرگيجه، افسردگي و تشنج خصوصاً در انواع تزريق وريدي) است.
دكتر امام هادي، معاون درمان دانشگاه علوم پزشكي شهيد بهشتي در گفتگو با ايسنا با بيان اين كه اين دارو از گروه ضد درد مخدر است، خاطرنشان مي‌كند: ترامادول اثرات وابستگي و عوارضي شبيه به دارو‌هاي مخدر از قبيل سرگيجه، خواب آلودگي، يبوست، تعريق، خارش و در مواردي نادر كاهش فعاليت سيستم تنفس در بدن ايجاد مي‌كند، به همين دليل با قطع ناگهاني ترامادول بعد از مصرف طولاني‌مدت آن، علائم ترك مرفين در بدن مانند بي‌خوابي، تحريك‌پذيري، تشنج، لرزش، تهوع، استفراغ، درد عضلات و شكم و... ظاهر مي‌شود.
به گفته وي اختلال تنفسي ايجاد شده توسط ترامادول كمتر از مرفين است ولي در بيماراني كه اين دارو را به طور تزريقي دريافت مي‌كنند، احتمال بروز اختلال تنفسي وجود دارد. معاون درمان دانشگاه شهيد بهشتي در ادامه مي‌افزايد: در بيماران با سابقه صرع و تشنج و بيماراني كه خطر بروز تشنج در آنها بالاست (مواردي مانند تروماي سر يا سندرم قطع دارو و الكل) احتمال بروز تشنج با ترامادول افزايش مي‌يابد.
دكتر شاهين شادنيا، رئيس بخش مسمومين بيمارستان لقمان نيز با اشاره به اينكه تصور اينكه اين دارو مي‌تواند در ترك اعتياد مؤثر باشد يا اين كه شادي‌آور است، كاملاً عاميانه و غلط است مي‌گويد: «تمام موارد استفاده از اين دارو از نظر ما سوءمصرف دارو است و ترامادول به هيچ وجه خاصيت ترك اعتياد و يا شادي‌زايي ندارد. تركيبات ترامادول فقط به عنوان مسكن هستند. به دليل اينكه بعضي از گيرنده‌هاي سيستم اعصاب مركزي با تركيبات مخدر مشترك هستند، براي همين اين باور غلط وجود دارد كه اين دارو خاصيت ترك اعتياد دارد.»
عوارض ناشي از مصرف ترامادول

• عوارض سيستم عصبي مرکزي:
  سرگيجه، سردرد، خواب آلودگي، تحريک دستگاه عصبي مرکزي، اضطراب، کاهش هوشياري، اختلال تعادل، سرخوشي، عصبي شدن، اختلال خواب، تشنج، ضعف.
• عوارض قلبي عروقي:
  اتساع عروق
• عوارض پوستي:
  خارش، تعريق بيش از حد، ضايعات جلدي
• عوارض چشمي:
  اختلالات بينايي
• عوارض گوارشي:
  تهوع، يبوست، استفراغ، سوءهاضمه، خشکي دهان، اسهال، درد شکم، بي‌اشتهايي، نفخ
• عوارض ادراري و تناسلي:
  احتباس ادراري، تکرر ادرار، دفع پروتئين در ادرار، علائم يائسگي
• عوارض خوني:
  کاهش سطح هموگلوبين
• عوارض کبدي:
  افزايش سطح آنزيم‌هاي کبدي
• عوارض تنفسي:
  دپرسيون تنفسي (مهار سيستم تنفسي)