بندر انزلی
![]()
بندر اَنزَلیجزیره انزلی حدود پانزده هزار سال پیش ، از سطح آب دریای خزر بیرون آمد و به عنوان مهمترین بندر سواحل جنوبی خزر معروف گردید. انزلي در محل پيوستن تالاب به درياي خزر و بر روي رسوبهاي دلتايي آن قرار گرفته و به همين علت شهر از 3قسمت تشكيل شده، بخش غربي يا انزلي، بخش مياني يا شبه جزيره ميان پشته و بخش شرقي به نام غازيان.
این شهر در طول جغرافیایی 49/28 و عرض 37/28 واقع گردیده است . ارتفاع از سطح دریا 26- متر ، مسافت تا مرکز استان ( رشت ) 41 کیلومتر و تا تهران 360 کیلومتر است. آب و هوای آن معتدل ، حرارت حداکثر 35 درجه سانتیگراد و حداقل 4 ( متوسط حرارت 16 درجه ) می باشد. انزلی پربارانترین منطقه کشور با بارش سالانه حدودا 3000 میلیمتر است. مساحت 31 کیلومتر مربع و جمعیت حدود 140000 نفر است. انزلی در ساحل دریای خزر آرمیده است. خزر بزرگترین دریاچه جهان است که مساحت آن حدود 436000 کیلومتر مربع است و نفت و گاز از مهمترین ذخایر زیرزمینی آنند. کشورهای روسیه، دیبایجان، قزاقستان و ترکمنستان همسایگان ایران در دریای خزر هستند.
قدمت تاریخی انزلی به 540 سال قبل می رسد اما از آنجایی که روسها در سال 1805 میلادی انزلی را به آتش کشیدند ، کلیه آثار تاریخی این شهر از بین رفت. از زمان صفویه ، انزلی به عنوان دروازه اروپا جهت تجارت ابریشم مطرح گردید. مورخان بسیاری در آثار خود به انزلی اشاره کرده اند از جمله رابینو ، کنسول انگلیس در گیلان در سال 1906 میلادی به مغازه ها، مدارس با اسلوب اروپایی، مساجد، ادارات دولتی، گمرک ، فرودگاه، کارخانجات پیله خشک کنی و تردد زیاد مسافران اروپایی و اثر آن در ارتقای فکری انزلی چیها اشاره کرده است. آگوستوس هنري مونساسي كه در قرن نوزدهم از اين بندر ديدن كرده، مينويسد: «بندر انزلي دهكدهاي است با جمعيت حدود 200 يا 300نفر كه در كلبههاي شني محصور با بيشههاي پرتقال زندگي ميكنند و به فانوسهاي دريايي و پاروهاي كوچكشان ميبالند».
انزلی نزدیکترین راه کشتیرانی ایران و اروپا از طریق روسیه می باشد و در بین شهرهای ایران از بسیاری جهات ، اولین است : اداره گمرک ( 300 سال قبل ) ، اداره بندر ( 200 سال قبل ) ، اولین شهرداری در ایران و نیز اداره فرهنگ ، چاپخانه ، بهداری ، هلال احمر ، برق ، تلفن ، شیلات ، هوا شناسی ، کارخانجات چوب بری و لیموناد سازی ، سینما و تئاتر ، اولین روزنامه (ساحل نجات ) ، اولین مدارس به سبک نوین ، کتابخانه (1284 ش ) و ...
اهالی انزلی به علت مسافرت به روسیه و عبور مسافران خارجی از این بندر به اروپا زودتر از سایر شهرهای ایران با تمدن غرب آشنا شدند. انزلی طی جنگ جهانی اول ( سالهای 1920 - 1917 میلادی ) صحنه درگیری و اشغال و بمباران توسط روسها و انگلیسیها گردید. در طی جنگ جهانی دوم انزلی راه مناسبی جهت انتقال مهمات به سمت روسیه بود و پس از جنگ توسط متفقین به پل پیروزی معروف گردید.
انزلی چیها به میهمان نوازی معروفند و هرساله صدها هزار توریست به انزلی وارد می شوند.
هم اکنون فرزندان انزلی با معلومات عالی در بزرگترین مراکز علمی اروپا و امریکا اشتغال دارند. میزان با سوادان در سال 1370 برابر 85% بوده ( بالاترین بعد از تهران) و هم اکنون 100% می باشد. انزلی دارای 151 مدرسه ، دانشکده پرستاری ، دانشگاههای پیام نور و آزاد می باشد.
انزلي، هتلهاي مناسب و تاسيسات اقامتي و پذيرايي و در كنار آن تعدادي تاسيسات گردشگري از قبيل اردوگاه جهانگردي، دهكده ساحلي و شهركهاي توريستي دارد.
مذهب اکثریت مردم شیعه است. برخی از زیارتگاههای مذهبی عبارتند از بی بی حوریه ، امامزاده صالح ، آقا سید محمد نجفی ، آقا پیر .
اقلیتهای مذهبی : 150 نفر ارمنی که دارای یک کلیسا به قدمت 250 سال و گورستان هستند ؛ 1 نفر یهودی
زبانهای رایج : گیلکی ، فارسی غذاهای محلی : برنج ، پلو با مغز گردو و پیاز و سیر و ماهی شور و اشپل ؛ ماهی فی ویج ، ماهی سفید ، کباب ازون برون ، خاویار ؛ خورشتهای باقالی قاتق ، فسنجان ، ترش تره ، میرزا قاسمی ، سبزی قورمه ، قیمه ، سیر قلیه ؛ چاشنیهای سیر ترشی ، هفت بجار ، خیار شور ، بادمجان ترشی .
مشاغل : ماهیگیری ، شکار پرندگان ، صید ماهی کیلکا ، حصیر بافی ، کشاورزی و نوغان داری ( ابریشم )
بندر انزلی یکی از شهرهای ساحلی دریای خزر و واقع در استان گیلان ایران است. در دوران سلطنت خاندان پهلوی اسم آن به «بندر پهلوی» تغییر داده شده بود ولی بعد از انقلاب ۵۷ اسم دیرین خود -«انزلی» - را بازیافت. بندر انزلی از دیرباز به عنوان یکی از مبادی ورود و خروج و ارتباط با اروپا به شمار می رفته به گونه ای که لقب دروازه اروپا به آن اطلاق می شد.به همین دلیل نیز در دوره قاجار تعداد بسیاری از روس ها، گرجی ها و ارامنه در آن زندگی کرده و رفت و آمد می کرده اند. سابقه كشتيرانی در انزلی 350 سال و شيلات نيز در اين ناحيه قدمت 160 ساله است.
بیش از 20 هزار مسافر در یک قرن پیش از این بندر به روسيه و ساير كشورها تردد می کرده اند. در این دوران 482 فروند كشتی تجاری از روسيه در اسكله بندر انزلی پهلو می گرفته است . انزلی اولين شهر ايران بود كه در سال 1900 ميلادي دارای روشنايی برق شد و دو سال قبل از آن دارای شبكه ارتباط تلفن بوده است. پل غازيان ، كاخ ميان پشته ، برج ساعت ، موج شكن ، فانوس دريايی ، اسكله ، پناهگاه حيات وحش ، تالاب بين المللی بندرانزلی به وسعت 18 هزار هكتار همراه با پرندگان دريايی و نيلوفر آبی و بسياری از جزاير كوچك و بزرگ و همچنين بازار هفتگی و سواحل زيبای ماسه ای از جاذبه های جهانگردی و آثار تاريخی بندرانزلی می باشد.
در زمان جنگ دوم جهانی توسط دولت شوروی مورد حمله هوایی قرار گرفت همچنین تعداد بسیاری از سربازان و افسران لهستانی کشته شده در جنگ دوم جهانی در این شهر به خاک سپرده شده اند. محل آرامگاه این افراد در قبرستان لهستانی ها روبروی قبرستان اصلی شهر واقع گردیده است.
بندر انزلی به عنوان یکی از بنادر تجاری ایران و مهمترین بندر شمالی کشور است. از جاذبههای آن میتوان به سواحل دریای خزر ، مرداب انزلی و جزیره های آن اشاره کرد.
تالاب یا مرداب انزلی اززیباترین مردابهای خاور میانه بوده و از نظر زیست محیطی حایز اهمیت است.تالاب انزلي درسال ۱۳۴۹در كنوانسيون رامسر به عنوان تالاب بينالمللي شناخته شد.البته با اینکه اسم این طالاب بر گرفته از شهرستان بندر انزلی میباشد،قسمت اعظم و مهم این تالاب در صومعه سرا واقع است .
ماهیگیری و کشاورزی (برنجکاری) از جمله موارد مهم تأمین درآمد این شهر به صورت سنتی میباشد.
انزلی از گذشته های دور مورد توجه گردشگران داخلی و خارجی بوده است و بخصوص سیاحان خارجی در سفرنامه های خود به دیدنیهای انزلی ، درختهای مرکبات ، مرداب ، گلها و ... اشاره کرده اند. قايقراني، ماهيگيري و شكار پرندگان روي تالاب انزلي، قايقراني در دريا و گردش در پارك و بلوار ساحلي و ديدار از بازار محلي مجموعه اي از خدماتي است كه براي گردشگران تدارك ديده شده است.
1. مرداب انزلی : مهمترين و جالبترين نقطه شهر انزلي، تالاب آن است. مرداب بین المللی انزلی، زیباترین و بزرگترین مرداب دنیا است که از نظر زیست محیطی ، سیاحتی و اقتصادی اهمیت دارد. تالاب انزلی سواحلی پوشیده از نیزار و گلهای دریایی رنگارنگ و نیلوفر دارد و قایقرانی و اسکی ، شکار ، ماهیگیری و گردش با قایق از تفریحات رایج در آن است. وسعت آن 280 کیلومتر مربع و با عمق 2/8- 1/2 متر و دارای جزایر متعدد است. در زمستانها هزاران پرنده دریایی بخصوص قوهای زیبا به این محل مهاجرت می کنند. به علت فراوانی گلهای نیلوفر، مرداب به جزیره گلها نیز معروف است. انواع ماهیان و گیاهان در مرداب وجود دارند.
اين تالاب در قسمت جنوبي بندر انزلي قرار دارد و طول متوسط آن در امتداد شرقي - غربي - 3كيلومتر و عرض متوسط آن در امتداد شمالي - جنوبي تقريبا 3كيلومتر و وسعت كنوني آن 90كيلومتر مربع است، در حالي كه تالاب انزلي در گذشته با باتلاقهاي اطراف آن در وسعتي حدود 400تا 450كيلومتر گسترده بوده است. حداكثر عمق آب در بهار 5/2 متر در قسمت غربي و ميزان بارندگي در اين منطقه سالانه 1500 تا 2000 ميلي متر است. تالاب انزلي به دليل ويژگيهاي طبيعي و خصوصيات حياتي آن از زيباترين مناظر آبي ايران و جهان است. گلهاي نيلوفر آبي كه غنچهها و برگهاي آن سر از آب برآورده و سطح وسيعي از تالاب را پوشانده اند، در كنار لانههاي پرندگان متعدد، متنوع و زيباي بوميو مهاجر منطقه، انبوه نيزارها و سكوت حاكم بر آنها از جمله زيباييهاي اين تالاب به شمار ميآيند. در برخي نقاط تالاب آب چنان تميز و شفاف است كه مسافران قايق سوار، تصوير خود در آسمان آبي بيكران را مشاهده ميكنند و لذت ميبرند. از ديدنيهاي ديگر انزلي، محوطه فانوس دريايي يا برج ساعت است.
2. دریا کنار : ساحل دریا به طول 35 کیلومتر مکان دل انگیزی جهت آب تنی و آفتاب گیری است. آنچه سواحل انزلي را از سواحل ديگر درياي مازندران متمايز ميسازد، عموميبودن سواحل آن است كه در دسترس همگان قرار دارد، در حالي كه ساير سواحل درياي خزر مورد دخل و تصرف بخش خصوصي قرار گرفته و مسافران محترم بايد از پشت ديوارهاي بلند و ويلاهاي اختصاصي به دریا بنگرند. سواحل ماسهاي انزلي از روزگاران گذشته همواره در مقاطع مختلف سال پذيراي انبوه مسافران بوده است.
3. بلوار : این پارک ساحلی در سال 1307 ساخته شده است. بلوار به وسعت 35000 متر مربع در کنار موج شکن و مشرف به دریا ساخته شده و همراه با گلزار زیبایش دیدنی می باشد.
4. موج شکن ( مول ) : در سال 1895 میلادی جهت ایجاد اسکله و مقاومت در برابر امواج ، زیر نظر دو مهندس روسی ساخته شده و مانند دماغه ای در داخل دریا پیش رفته است. در سالهای اخیر بنای موج شکن توسعه یافته است.
5. پلهای غازیان و انزلی : به همراه پل انزلی در سال 1316 شمسی توسط مهندسین آلمانی ساخته شده است . دریا از روی این پل بزرگ ، جلوه زیبایی دارد.
6. پل جدید غازیان : دیدن دریا از روی این پل عظیم دیدنی و تماشایی است.
7. مناره : برج ساعت انزلی واقع در محوطه پشتی بازار سپه ( میدان انزلی ) که قدمت آن به سال 1815 میلادی می رسد ، 28 متر ارتفاع دارد و به منزله فانوس دریایی بوده است که در ساحل انزلي و در دل دريا مشاهده ميشود. این فانوس در سال 1230تا 1234 هجري قمري در زمان حكومت ناصرالدين شاه توسط خسروخان گرجي حاكم وقت ساخته شده استو با روغن چراغ روشن ميشده و براي راهنمايي دريانوردان به كار ميرفته است. در سال 1307 شمسی پس از مرمت این برج ، ساعتی چهار سو بر فراز آن استوار گردید که بعد از تعویض و تعمیر در سال 1369 ، هم اکنون به درستی کار می کند.
8. موزه : کاخ میان پشته در سال 1312 شمسی ساخته شده و دارای 11 اتاق و یک سالن پذیرایی و چهار سرویس حمام و دستشویی با نمای بسیار زیباست. این کاخ در حال حاضر موزه نظامی می باشد و انواع سلاحهای گرم و سرد از زمان صفویه تا کنون در معرض دید عموم است.
موزه نظامي بندرانزلي در ساختماني قرار گرفته كه خود موزهاي از معماري و هنر است. اين كاخ موزه كه در ميان باغ دلگشايي با درختهاي نارنج و سرو محصور شده از شمال به آبهاي نيلگون خزر نظاره دارد. بناي اين كاخ موزه كه به كاخ ميان پشته معروف است در سال ۱۳۱۰به دستور رضاخان و به دست مهندسان ايراني ساخته شده است.
از در شمالي به راهروي پهن سرسراي كاخ وارد ميشوي كه اكنون ماكتهايي از كشتيهاي مختلف و برخي ابزار ديگر دريايي در دو طرف و وسط آن قرار داده شدهاست. بعد از گذر از ميان اين راهرو به محوطه سرسراي كاخ ميرسي كه با دو رديف پله متقارن سپيد زيبا تو را به طبقه بالا راهنمايي ميكند. ساختمان داراي يك سرسراي وسيع ، ۱۱اتاق و يك سالن پذيرايي با چهار حمام و دستشويي است. سقف اتاقها از بتون مسلح است و روي آن به شكل زيبايي با دستان هنرمندان گچ بري شده و گوشهها نيزبا تعدادي مجسمههاي كوچك گچي زينت داده شده است.
كاخ ميان پشته پس از وقوع انقلاب اسلامي چند سالي بلا استفاده ماند و از سال ۱۳۶۷پس از تعميرات اساسي به موزه نيروي دريايي تبديل شد. در حياط كاخ چند اراده تانك و توپ و سلاحهاي سنگين و نيمه سنگين در بين درختان قرار داده شده كه از همان ابتدا نظامي بودن كاخ را به ما يادآوري مي كند.
در طبقه پايين بنا سلاحهاي سبك و ادوات نظامي از زمان زنديه تا دوره رضا خان قرار داده شدهاست. تفنگهاي بزرگ قلعهاي، تفنگهاي سنگ چخماق، سپر و كلاهخود و نيزهها سلاحهاي ابتدايي هستند كه جنگاوران كشورمان در قديم از آن استفاده ميكردند. طبقه دوم بنا حالت كاخ بودن خود را بيشتر حفظ كرده و در آن از مبلمان مورد استفاده رضاخان و مهمانهايش ، قفسههاي چوبي بسيار خوش ساخت و ظريف و در عين حال مقاوم ، شمعدانها و ساعتهاي برنزي ، ظروف چيني و كريستال كه تعدادي از آنها هداياي سران كشورهاي خارجي به رضا خان است، نگهداري مي شود.
راديو ضبط مبله هديه هيتلر به رضا خان يكي از اين تحفهها است. تابلوي كبك آويز اثر كمال الملك و تابلوي نقاشي كار ناصرالدين شاه از جمله تابلوهاي موجود در كاخ است. يكي ديگر ازآثار زيباي موجود لوستري است كه از چوب يك پارچه تراشيده شده و بر سقف يكي از اتاقها نصب شدهاست. ميزهاي چوبي خوش تراش با طرحهاي بسيار ظريف و زيبا حكايت از سليقه هنرمندانه صنعتگران آن زمان دارد. در همه اتاقها شوميه ديواري تعبيه شده و پنجرههاي بزرگ فضاي درون كاخ را به طبيعت زيباي پيرامون پيوند ميدهد.
سالانه تعداد قابل توجهي از ايرانگردان و حتي گردشگران خارجي از اين موزه ديدن ميكنند.
9. میدان مالا
10. شنبه بازار : بازار محلی با قدمت بیش از 100 سال، در روزهای شنبه هر هفته برگزار می شود و محل فروش انواع محصولات و غذاهای محلی است.
11. بازارچه مرزی : بازارهای معروف به بازار روسی عبارتند از گیلار ، کاسپین ، پردیس و سنگاچین
12. دهکده ساحلی : مجتمع مسکونی و ویلایی دهکده ساحلی در ورودی شرقی انزلی واقع شده است و دارای 50 سوئیت ، 25 آلاچیق و... با قابلیت اسکان صدها نفر می باشد. این مجتمع دارای رستوران، فروشگاه، پارک ، مسجد ، منطقه شنای برادران و خواهران، زمینهای ورزشی ، ویلاهای ساحلی و ... می باشد.
13. پارک شهر
14. آرامگاه بی بی حوریه
15. امامزاده صالح
16. آرامگاه آقا پیر
17. ساختمان شهرداری و شهربانی : مشرف به بلوار ساخته شده و محل ترنم موزیک که به حافظیه معروف است در آن واقع است. بناي شهرداري انزلي يك بناي زيبا و ضمنا از نظر تاريخي قابل توجه است، زيرا شهرداري بندر انزلي اولين شهرداري ايران است. اين بنا در سال 1300 هجري شمسي ساخته شده است.
18. سینماها : چهار سینمای قدیمی شهر عبارتند از گل سرخ، هلال احمر، ایران و نیروی دریایی
19. مجتمع تفریحی طرح دریا : مناطق ویژه و مجهز طرح شنا مخصوص خواهران و برادران در خیابان پاسداران ، ساحل قو و نیز جنب هتل سفیدکنار قرار دارد که مجهز به انواع خدمات رفاهی، نجات غریق ، اسکله قایقرانی ،مرکز خرید و غیره می باشند.
20. آرامگاه آقا سید نجفی : ( برگرفته از سایتآقا سید نجفی : www.seyedmohamadnajafi.com )
آيت الله سيّد محمد نجفي در سال 1257 شمسي در نجف اشرف ( عراق ) ديده به جهان گشود.ايشان از نوادگان امام حسين (ع ) و از سلاسه پاك پيامبر اسلام است. زندگي معنوي و روحاني و جاويد آقا هميشه در قلب عاشقان و مريدانش جا دارد و هرگز فراموش نمي شود. روح بزرگوار و مقام معنوی وی واسطه برآوردن حاجات نیازمندان و متوسلین بسیاری در درگاه الهی بوده است.



LinkBack URL
About LinkBacks

پاسخ با نقل قول


علاقه مندی ها (Bookmarks)